KNJIGOKAZI IGORA PRERADOVIĆA: Filmski sinopsis Andžeja Kusnjeviča

tajib

„Kad bi se istrgnula samo jedna karika, kad bi se samo jedna figura skinula sa šahovske ploče, ispostavilo bi se da se čitava slika o svom neprestanom kretanju zaustavila i skamenila. Kao da gledamo film u kome je zamro život: lica koja nekuda smeraju zastala bi u mestu, s nogom podignutom u vazduhu, s komadom španske torte nataknutim na viljušku, već prinetim ustima razjapljenim u iščekivanju, ali ne i donesenim. Čak bi i krem koji curi s viljuške ostao da visi u vazduhu. A usta bi ostala zauvek mrtvo i apsurdno otvorena…“

Danas ćemo se dotaći poljske književnosti XX stoljeća i ukazati na jedan zaista malo poznat i rijetko čitan roman koji to sigurno nije zaslužio pošto je u finom maniru pisan, plijeni čitačevu pažnju glatko ispisanim stranicama koje su nadasve neobične i umnogome posjeduju klasičle elemente romana toka svijesti. Riječ je o romanu „Kralj dveju Sicilija“ Andžeja Kusnjeviča. Očigledna je lektira kojom se pisac bavio, pa su tako prepoznatljivi uticaji Roberta Muzila, Franca Kafke, Mihaila Bulgakova, a nadasve Miroslava Krleže koji je u to vrijeme (prvo izdanje ove knjige se pojavilo 1970. godine kod „Varšavskog izdavačkog zavoda) bio veoma prevođen i čitan u Poljskoj.

„Sadržina romana je naizgled neuhvatljiva, a ipak drži pažnju, nepopustljiva je, napeta, kao rastući izazov. Kontaminirana je iz tri motivske cjeline koje predstavljaju sarajevski atentat, fatalnu i nečistu ljubav brata prema sestri i zagonetnu smrt mlade ciganke u garnizonskoj varošici. Ove cjeline se neprestano uzajamno prožimaju, a događaji su kadrirani kao u filmskom sinopsisu što primorava čitaoca da neprestano učestvuje i prikiva ga za tekst kao za ekran…“ – riječi su iz predgovora Milorada Živančevića koji je i prevodilac ovog djela.

Andžej Kusnjevič rođen je 1904. godine i dugo se „tražio“ sudeći po njegovim biografskim podacima – studirao je na Višoj školi za spoljnu trgovinu, na likovnoj akademiji, ali je ipak 1935. godine diplomirao na Pravnom fakultetu u Krakovu (u međuvremenu je pohađao i školu političkih nauka). Uoči Drugog svjetskog rata obreo se u Tuluzu i za vrijeme okupacije učesnik je francuskog Pokreta otpora (uhapšen 1943. godine i osuđen na smrt, ali mu je kazna zamijenjena koncentracionim logorom). Kusnjevič je počeo kao pjesnik i te se ljubavi nikada nije odrekao, zastupljen je i u velikoj antologiji poljske poezije, iako je kao prozaista mnogo uspješniji i poznatiji.

„Kralja dveju Sicilija“ objavila je Srpska književna zadruga 1979. godine.

 

POSTAVI ODGOVOR

Unesite komentar
Unesite ime